Şömine için en iyi odun hangisi?

Şöminede hangi odunun yakılacağı; ısı, kıvılcım, is ve koku açısından meşe, gürgen, kayın ve diğer odunların karşılaştırması.

Şöminede iyi bir akşamın sırrı büyük ölçüde odunda. Doğru odun uzun süre yanar, az kıvılcım atar, camı ve bacayı islendirmez. Yanlış odun ise çabuk biter, odayı dumana boğar ve bacada katran bırakır.

Kısa cevap: iyi kurumuş sert odun. Türkiye'de en kolay bulunanlar meşe, gürgen ve kayındır. Aşağıda hangisinin ne zaman tercih edileceğini anlatıyoruz.

Odun seçerken neye bakılır?

Kuruluk: En önemli ölçüt budur. Nemi %20'nin altına inmemiş odun, türü ne olursa olsun kötü yanar. Isının bir kısmı içindeki suyu buharlaştırmaya gider, alev söner, is ve duman artar.- Yoğunluk: Aynı hacimde daha ağır odun daha fazla enerji taşır ve daha uzun yanar. Meşe ve gürgen bu yüzden değerlidir.
Kıvılcım: Açık şöminede kıvılcım atan odun halıya ve koltuğa sıçrayabilir. Kayın ve gürgen sakin yanar; çam ve kestane çıtırdar.
Duman ve koku: Meyve odunları hoş kokar, reçineli odunlar ise keskin duman verir.

Şömine için önerdiğimiz odunlar

Meşe

Meşe şöminenin klasiğidir. Yoğun yapısı sayesinde uzun yanar ve kalın köz bırakır; gece boyunca ısıtmak isteyenler için idealdir. Dezavantajı, kurumasının uzun sürmesidir: yarıldıktan sonra en az iki yaz, çoğu zaman iki yıl beklemesi gerekir. Yaş meşe zor tutuşur ve tüter.

Gürgen

Gürgen çok yoğun ve temiz yanan bir odundur. Kıvılcımı azdır, alevi düzenlidir. Hem açık hem kapalı şöminede rahatlıkla kullanılır. Fırıncıların da tercihi olduğu için bazı bölgelerde meşeden pahalı olabilir.

Kayın

Kayın güzel, dengeli bir alev verir ve neredeyse hiç kıvılcım atmaz. Açık şöminede alevi izlemek isteyenler için çok iyi bir seçimdir. Meşeye göre biraz daha çabuk yanar ama daha kolay tutuşur.

Dişbudak

Dişbudak daha az bilinir ama iyi bir şömine odunudur. Diğer sert odunlara göre daha çabuk kurur, sakin yanar.

Meyve odunları ve zeytin

Kayısı, elma, kiraz ve zeytin budama odunları hem yüksek ısı verir hem de hoş kokar. Genellikle ince ve kısa parçalar halinde satıldıkları için ana odunun yanına koku ve canlı alev için eklemek iyi bir yöntemdir.

Şöminede yakılmaması gerekenler

Çam ve diğer reçineli odunlar: Çam hızlı ve harlı yanar, çok kıvılcım atar ve bacada katran (kreozot) birikmesine yol açar. Biriken katran baca yangınlarının en sık nedenidir. Çamı yalnızca çıra olarak, az miktarda kullanın.
Kavak ve ıhlamur gibi yumuşak odunlar: Tehlikeli değildir ama çok çabuk biter, ısıları düşüktür. Kavak ana yakacak olarak ekonomik değildir.
Boyalı, cilalı ya da emprenyeli tahta: Mobilya artıkları, palet, kontrplak ve MDF yandığında zehirli gazlar çıkarır. Asla şöminede yakılmamalı.
Yaş odun: Türü ne olursa olsun yaş odun is, duman ve katran demektir.

Açık şömine ile kapalı şömine farkı

Açık şöminede kıvılcım en büyük risktir. Kayın, gürgen ve iyi kurumuş meşe en güvenli seçeneklerdir; önüne mutlaka bir kıvılcım siperi koyun.

Kapalı (camlı) şöminede kıvılcım sorun olmaz ama cam islenmesi önem kazanır. Cam çabuk kararıyorsa sebep neredeyse her zaman nemli odun ya da hava kapağının fazla kısılmasıdır.

Odunun kuru olduğunu nasıl anlarsınız?

İyi kurumuş odunun uçlarında çatlaklar olur, kabuğu kolay ayrılır ve iki parça birbirine vurulduğunda tok değil, tınlayan bir ses çıkar. En kesin yol ise bir nem ölçer kullanmaktır: odunu ikiye yarıp taze yüzeyden ölçün, sonuç %20'nin altındaysa yakmaya hazırdır. Ayrıntılar için odun nasıl kurutulur yazımıza bakabilirsiniz.

Özet

Odun	Isı	Kıvılcım	Şömine için
Meşe	Çok yüksek	Az	Çok iyi (iyi kurumuşsa)
Gürgen	Çok yüksek	Çok az	Çok iyi
Kayın	Yüksek	Çok az	Çok iyi, açık şömine için ideal
Dişbudak	Yüksek	Az	İyi
Meyve odunları	Yüksek	Az	İyi, koku için
Çam	Orta	Çok	Önerilmez, sadece çıra
Kavak	Düşük	Orta	Önerilmez

Bulunduğunuz ildeki odun satıcılarını satıcılar sayfasından bulabilirsiniz. Satıcıya odunun ne zaman kesildiğini ve nerede kurutulduğunu sormayı unutmayın.