Pizza ve ekmek fırını için hangi odun yakılır?

Taş fırında yüksek ısıya hızlı çıkmak ve yemeğe kötü koku sindirmemek için hangi odunlar seçilmeli, hangilerinden kaçınılmalı?

Odun ateşinde pişen pizzanın, pidenin ya da köy ekmeğinin lezzeti büyük ölçüde fırının ısısına ve yakılan oduna bağlıdır. Fırın odunu şömine odunundan biraz farklı bir iş yapar: kısa sürede çok yüksek ısıya çıkmalı, temiz yanmalı ve yemeğe istenmeyen bir koku bırakmamalıdır.

Fırın odununda aranan özellikler

Yüksek ısı: Napoli usulü pizza için fırın tabanının 400-450 °C'ye, kubbe içindeki havanın 430-500 °C'ye çıkması gerekir. Bunu ancak yoğun, sert ve kuru odun sağlar.- Temiz yanma: Az duman, az is. Duman hem yemeğe acı tat verir hem de fırın kubbesini karartır.
Nötr ya da hoş koku: Reçineli odunlar yemeğe keskin bir koku sindirir.
Kuruluk: Fırında da altın kural aynı: nem %20'nin altında olmalı. Nemli odunla fırın bir türlü ısınmaz.
İnce yarılmış olması: Fırın odunu şömine odunundan daha ince yarılırsa hızlı tutuşur ve harlı yanar. Bilek kalınlığındaki parçalar idealdir.

En iyi fırın odunları

Gürgen

Türkiye'de fırıncıların en çok tercih ettiği odun gürgendir. Çok yoğundur, yüksek ısı verir, neredeyse dumansız yanar ve kokusu nötrdür. Taş fırın işletmelerinin "gürgen odunu ateşinde" diye reklam yapması boşuna değil.

Kayın

Kayın gürgene çok yakın bir performans gösterir. Kolay tutuşur, düzenli yanar ve hafif tatlı bir koku bırakır. Karadeniz ve Marmara'da daha kolay bulunur.

Meyve odunları

Kayısı, elma, kiraz ve vişne gibi meyve odunları hem yüksek ısı verir hem de yemeğe hafif, hoş bir aroma katar. Malatya'nın kayısı odunu bu konuda ünlüdür. Budama odunu olarak satıldıkları için parçalar genellikle incedir; bu da fırın için avantajdır.

Zeytin

Zeytin odunu çok yoğundur ve uzun süre yüksek ısı verir. Ege ve Akdeniz'de kolay bulunur. Tek başına yakıldığında fırını biraz yavaş ısıtabilir; kayın ya da meyve odunuyla karıştırmak iyi sonuç verir.

Meşe

Meşe güçlü bir fırın odunudur ama tutuşması daha yavaştır ve tam kurumamışsa duman yapar. Fırını ısıtırken değil, ısıyı korumak için eklenen odun olarak daha iyi iş görür.

Fırında yakılmaması gerekenler

Çam, ladin, köknar: Reçinesi yemeğe kötü koku verir ve kubbeyi isler. Çam en fazla tutuşturmak için birkaç ince çıra olarak kullanılabilir.
Ceviz: İyi yanar ama belirgin, keskin bir aroması vardır. Bu tadı sevmeyen çoktur; denemek isterseniz az miktarda ve diğer odunlarla karıştırın.- Boyalı, vernikli, emprenyeli ahşap ve palet: Gıdayla temas eden bir fırında kesinlikle kullanılmamalı.
Kavak ve söğüt: Isıları düşüktür, fırını ısıtmak için çok fazla odun gerekir.

Fırını ısıtma ipuçları

Ateşi fırının ortasında küçük bir çıra ve ince odunlarla başlatın.
Alev kubbeyi yalamaya başlayınca daha kalın odun ekleyin ve ateşi yavaş yavaş bir yana itin.
Kubbedeki kararma beyazlaşmaya döndüğünde fırın çalışma sıcaklığına yaklaşmış demektir.
Pişirme sırasında yanda küçük, harlı bir ateşi canlı tutmak için ince yarılmış odun ekleyin.
Bir lazer termometre, taban sıcaklığını tahmin etmek yerine ölçmenizi sağlar.

Ne kadar odun gerekir?

Tek bir doğru miktar yoktur: fırının boyutu, duvar kalınlığı, yalıtımı ve odunun kuruluğu ihtiyacı birkaç kat değiştirir. Küçük ev tipi fırınlar birkaç kucak odunla ısınırken büyük taş fırınlar çok daha fazlasını ister. Fırınınızın üreticisinin önerisini başlangıç noktası alın ve ilk birkaç pişirmede ne kadar yaktığınızı not edin. Bulunduğunuz ildeki fırın odunu satıcılarını satıcılar sayfasında bulabilirsiniz. Ayrıca fırın odunu sayfasında odun türlerini fırına uygunluklarına göre sıraladık.