Karşılaştırma
2 dk okumaKuru odun mu yaş odun mu? Ucuz görünen yaş odunun gerçek maliyeti
Yaş odun tonu daha ucuza satılır ama içindeki su da tartılır ve yanarken ısınızı çalar. Kuru ve yaş odunu ısı, maliyet ve baca güvenliği açısından karşılaştırdık.
Odun alırken en sık yapılan hata, ton fiyatı ucuz diye yaş odun almaktır. Ağırlıkla satılan odunda içindeki su da tartılır; üstelik yanarken bu suyu buharlaştırmak için odunun kendi ısısı harcanır.
Rakamlarla fark
| Kuru odun (%20 nem) | Yarı kuru (%30 nem) | Yaş odun (%45 nem) | |
|---|---|---|---|
| 1 kg'daki su | 200 g | 300 g | 450 g |
| Kilogram başına ısı | ≈ 4,0 kWh | ≈ 3,4 kWh | ≈ 2,5 kWh |
| Aynı ısı için gereken odun | 1 ton | 1,2 ton | 1,6 ton |
Hesap: kuru maddenin net ısıl değeri yaklaşık 18,5 MJ/kg, suyu buharlaştırmak için kilogram başına 2,44 MJ gider. Kışlık odun hesaplayıcı da bu değerlerle çalışır.
Ucuz yaş odun gerçekten ucuz mu?
Kuru meşenin tonu 7.500 ₺ ise, yaş meşenin aynı ısıyı vermesi için tonu en fazla 7.500 ÷ 1,6 ≈ 4.700 ₺ olmalıdır. Satıcı yaş odunu 6.000 ₺'ye satıyorsa, kuru odun alıp 7.500 ₺ ödemek aslında daha ucuzdur.
Bir de görünmeyen maliyetler var:
- Katran ve baca yangını: Yaş odun düşük sıcaklıkta, dumanlı yanar. Duman bacada soğuyup katran (kreozot) olarak birikir; bu baca yangınlarının en sık sebebidir.
- Kararan cam ve tıkanan boru: Kapalı şöminenin camı ve soba borusu çok çabuk kirlenir.
- Isınmayan ev: Yaş odun sobayı yeterince ısıtamaz; daha çok odun atılır, daha çok duman çıkar.
Kuru odun nasıl anlaşılır?
- Uçlarda çatlaklar: Kesik yüzeyde merkezden dışa doğru ışınsal çatlaklar.
- Renk: Kesik yüzey taze sarı-beyaz değil, grimsi ve solgun.
- Ses: İki odun birbirine vurulunca tok değil, çınlayan bir ses.
- Ağırlık: Aynı büyüklükteki yaş odundan belirgin şekilde hafif.
- Kabuk: Kolayca soyulur ya da kendiliğinden düşmüştür.
En güvenilir yöntem ise bir nem ölçer kullanmaktır. Odunu ortadan yarın ve yeni açılan yüzeyin ortasından ölçün; %20'nin altı yakmaya hazırdır. Ucuz bir nem ölçer, tek bir yanlış alımda kendini fazlasıyla öder.
Yaş odun aldıysanız
Hemen yakmayın. Yarın, üstü kapalı ve yanları açık bir yerde, yerden yükseltilmiş şekilde istifleyin ve en az bir yaz bekleyin. Ayrıntılar odun nasıl kurutulur yazımızda.
Sonuç
Kuru odun hem daha çok ısıtır hem de bacanızı korur. Ton fiyatlarını karşılaştırırken nemi mutlaka sorun; mümkünse teslimatta ölçün. İlinizdeki güncel fiyatlar için il il odun fiyatları.